Τα παραδοσιακά μαχαίρια της Κρήτης, μία τέχνη που κινδυνεύει με αφανισμό

Τα μαχαίρια της Κρήτης είναι ξακουστά ακόμα και εκτός Ελλάδας. Ξεχωρίζουν μεταξύ άλλων και γιατί αποτελούν δώρο καρδιάς για τους Κρητικούς. Απόδειξη αυτού είναι πως χαράζουν μαντινάδες πάνω σε πολλά από αυτά. Δυστυχώς, η τέχνη της κατασκευής τους κινδυνεύει με αφανισμό.

Του Μαρίνου Γκασιάμη
Φωτογραφίες και βίντεο: Γιάννης Κέμμος

Αναζητήσαμε μερικούς από τους τους παραδοσιακούς κατασκευαστές Κρητικών μαχαιριών. Ρωτήσαμε που θα τους βρούμε και μας είπαν να ρωτήσουμε για την περιοχή κοντά στο πανέμορφο λιμάνι των Χανίων, που είναι γνωστή ως «Μαχαιράδικα».

Ήταν μεσημέρι και για κακή μας τύχη μπορέσαμε να εντοπίσουμε μόνο δύο τεχνίτες.

Τον Μιχάλη Παχτίκο που εδώ και 36 χρόνια συνεχίζει να λειτουργεί, όπως μας είπε το πιο παλιό μαχαιροποιείο στην Κρήτη που πρωτοξεκίνησαν οι πρόγονοί του το 1912 και τον Γιώργο Σκαλιδάκη ένα νεαρό παλικάρι που συνεχίζει την τέχνη του παππού του, ενός από τους παλαιότερους μαχαιράδες της Κρήτης, που έφτιαχνε παραδοσιακά Κρητικά μαχαίρια από το 1938.

Ο κ. Παχτίκος μας επεσήμανε πως η ιστορία του Κρητικού μαχαιριού ξεκινά από την Μινωική εποχή και συνεχίζεται μέχρι σήμερα εξελισσόμενη. Λίγοι νέοι άνθρωποι ασχολούνται με αυτή την τέχνη με αποτέλεσμα να κινδυνεύει να χαθεί.

Ο λόγος, έχει να κάνει με το γεγονός πως ακόμα και αν μπει ένας νέος άνθρωπος, που δεν έχει σχέση με το αντικείμενο και ξεκινήσει να μαθαίνει, θα περάσει ένας χρόνος τουλάχιστον μέχρι να μπορεί να λειτουργήσει μόνος του.

Αυτό είναι επιζήμιο για κάποιον ιδιοκτήτη μαγαζιού που θα πρέπει να πληρώνει κάποιον, που επί ένα χρόνο δεν θα μπορεί επί της ουσίας να παράγει. Έτσι δύσκολα οι παλαιοί τεχνίτες παίρνουν νέους να μάθουν την τέχνη. Πέρα από αυτό θα πρέπει να είναι κάποιος που θα αγαπά την τέχνη αυτή και δεν θα την βλέπει καθαρά ως κάτι βιοποριστικό.

Για τον Κρητικό, μας τόνισε με έμφαση, δεν είναι όπλο, είναι η ψυχή του και για αυτό στα νεογέννητα στην Κρήτη δίνουν δώρο Κρητικά μαχαίρια, καθώς θα πρέπει με αυτά να «κόβουν» δρόμο στην ζωή τους.

Το αισιόδοξο μας είπε είναι πως υπάρχει ενδιαφέρον από την νέα γενιά.