«Καλώς ορίσατε στον υπέροχο κόσμο των γυναικών…». Σήμερα μπορεί να ακούγεται ως κακόγουστο αστείο. Όταν όμως ήσασταν… άγουρα κοριτσάκια, μάλλον περιμένατε με ανυπομονησία την ημέρα που θα εμφανιζόταν η πρώτη σας περίοδος, για να αφήσετε οριστικά πίσω σας την παιδική ηλικία. Πού να ξέρατε, τότε, τι σας περιμένει….Ατυχώς, για πολλές γυναίκες, το όνειρο της ενηλικίωσης επιφυλάσσει μια αρκετά δυσάρεστη έκπληξη: η περίοδός τους να συνοδεύεται από πόνους, συχνά μάλιστα, αφόρητους. Καλώς ορίσατε, λοιπόν, στον επώδυνο κόσμο…της δυσμηνόρροιας.
Πόσο συχνοί είναι οι πόνοι της περιόδου
Εάν νομίζετε ότι είσαστε μόνη σας σε αυτόν τον επώδυνο κόσμο, κάνετε λάθος. Ο πόνος στη διάρκεια τηςπεριόδου είναι ένα σύμπτωμα που ταλαιπωρεί πάνω από το 50% των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας. Μάλιστα, σε ένα ποσοστό 10-15% τα συμπτώματα είναι τόσο έντονα που επηρεάζουν σε μεγάλο βαθμό την καθημερινή ζωή τους. Φυσικά, όταν μιλάμε για πόνους της περιόδου εννοούμε πόνους στην κοιλιά και στη λεκάνη. Πολλές γυναίκες, μάλιστα, αισθάνονται αυτούς τους πόνους και πριν από την εμφάνιση της περιόδου τους, οπότε μιλάμε για το προεμμηνορυσιακό σύνδρομο. Ευτυχώς, για την πλειοψηφία των γυναικών- εκείνες, δηλαδή, που παρουσιάζουν ήπιους πόνους περιόδου– υπάρχουν αρκετοί τρόποι για την αντιμετώπισή τους. Η λήψη παυσίπονων, αντιφλεγμονωδών ή σπασμολυτικών είναι η λύση εκλογής που προσφέρει ανακούφιση από τα επώδυνα συμπτώματα. Τα πράγματα, όμως, αλλάζουν όταν μιλάμε για οξείς πόνους, δηλαδή δυσμηνόρροια…
Πόνος από πόνο διαφέρει
Οι πόνοι κατά την περίοδο είναι φυσιολογικοί και αναμενόμενοι. Όταν όμως ο πόνος είναι υπερβολικός και περιορίζει τη συνήθη δραστηριότητα της γυναίκας πρόκειται για δυσμηνόρροια ή επώδυνη εμμηνορρυσία, η οποία θεωρείται παθολογική και χρειάζεται ιατρικό έλεγχο και αντιμετώπιση.
Υπάρχουν δύο τύποι δυσμηνόρροιας
• η πρωτοπαθής δυσμηνόρροια, στην οποία δεν βρίσκεται κάποιο προφανές αίτιο
• η δευτεροπαθής δυσμηνόρροια, που οφείλεται κατά κανόνα σε κάποιο αίτιο που συνήθως είναι γυναικολογικό.
Πρωτοπαθής δυσμηνόρροια
Ποια είναι, όμως, τα συμπτώματα της πρωτοπαθούς δυσμηνόρροιας, πότε εμφανίζονται και που οφείλονται; Απαντήσεις στα κλασικά αυτά ερωτήματα δίνει ο γυναικολόγος Πάρης Μπαλοδήμος. «…Στις περιπτώσεις πρωτοπαθούς δυσμηνόρροιας, όταν δηλαδή έχουμε οξείς πόνους αλλά όχι προφανές αίτιο, οι πόνοι ξεκινούν λίγες ώρες πριν από την έναρξη της περιόδου και εντοπίζονται στο κατώτερο μέρος της κοιλιάς, δηλαδή στο υπογάστριο. Η ένταση τους αυξομειώνεται ανά τακτά χρονικά διαστήματα, όπως συμβαίνει και με τους κωλικούς. Τέτοιοι πόνοι διαρκούν συνήθως τις πρώτες μία με δύο ημέρες της περιόδου, ενδέχεται όμως να προξενήσουν μεγάλη αιμορραγία και μπορεί να έχουν τα χαρακτηριστικά κράμπας. Είναι πιθανόν, επίσης, να συνοδεύονται από πόνους στη μέση (οσφυαλγία), ναυτία, εμετούς, πονοκέφαλο, συχνουρία ή αυξημένη κινητικότητα του εντέρου και μερικές φορές από έντονη ζάλη ή ακόμη και λιποθυμικά επεισόδια…».
Από πρωτοπαθή δυσμηνόρροια προσβάλλονται, συνήθως, γυναίκες νεαρής ηλικίας γύρω στην ηλικία των 20 ετών, καθώς και όσες δεν έχουν τεκνοποιήσει. Άλλες ομάδες γυναικών που έχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης αυτής της μορφής δυσμηνόρροιας είναι οι καπνίστριες, όσες καταναλώνουν μεγάλη ποσότητα αλκοόλ στη διάρκεια της περιόδου και οι παχύσαρκες. Επίσης, όσες γυναίκες είχαν την πρώτη τους περίοδο πριν από το 11ο έτος της ηλικίας τους.
Πώς αντιμετωπίζεται η πρωτοπαθής δυσμηνόρροια
«…Εάν πάσχετε από συμπτώματα πρωτοπαθούς δυσμηνόρροιας, αφού επιβεβαιώσει ο ιατρός σας τη διάγνωση με γυναικολογική εξέταση θα σας χορηγήσει κάποια φαρμακευτική αγωγή. Συνήθως χορηγούνται αντιφλεγμονώδη φάρμακα τα οποία η ασθενής θα πρέπει να αρχίσει να λαμβάνει μία με δύο ημέρες πριν από την περίοδο και να τα συνεχίσει τις πρώτες δύο ημέρες του κύκλου της…», επισημαίνει ο κ. Μπαλοδήμος. «…Η φαρμακευτική αγωγή με αντιφλεγμονώδη είναι ανάγκη, μάλιστα, να ακολουθείται σε κάθε κύκλο της γυναίκας και όχι μόνο όταν επανεμφανίζεται ο πόνος. Η γυναίκα, όμως, δεν θα πρέπει να απογοητευτεί εάν διαπιστώσει ότι τα επώδυνα συμπτώματα δεν υποχωρούν αμέσως. Κι αυτό διότι τα αποτελέσματά της συγκεκριμένης φαρμακευτικής αγωγής γίνονται συνήθως ορατά μετά τους πρώτους δύο με τρεις κύκλους θεραπείας. Φυσικά, για να μετριάσουμε την ένταση των πόνων μπορούμε, εκτός από αντιφλεγμονώδη, να χορηγήσουμε και κλασικά παυσίπονα. Σε ακραίες περιπτώσεις χορηγούμε, επίσης, και σπασμολυτικά…».
Στην αντιμετώπιση των επώδυνων συμπτωμάτων της πρωτοπαθούς δυσμηνόρροιας βοηθούν επίσης:
• Η τροποποίηση της δίαιτας. Αυτό που θα πρέπει να κάνετε είναι να αυξήσετε την ποσότητα του κρέατος, των γαλακτοκομικών και των ψαριών που καταναλώνετε, με άλλα λόγια να αυξήσετε την πρόληψη πρωτεΐνης. Παράλληλα, όμως, θα πρέπει να ελαττώσετε την πρόσληψη ζάχαρης, αλατιού και καφεΐνης.
• Τα συμπληρώματα βιταμινών-ιχνοστοιχείων. Εμπιστευτείτε τις ταμπλέτες που περιέχουν ασβέστιο, βιταμίνη Β6, νιασίνη και βιταμίνη C.
• Η τακτική άσκηση, τουλάχιστον 20 λεπτά τη μέρα.
• Τα ζεστά αφρόλουτρα και ντους ή η τοποθέτηση θερμών επιθεμάτων στο κάτω μέρος της κοιλιάς σας.
• Πολύ χαλαρωτικό θεωρείται, επίσης, το μασάζ στην περιοχή της κοιλιάς.
Και η «δύσκολη» δευτεροπαθής δυσμηνόρροια
Εάν ανήκετε σε εκείνη την κατηγορία γυναικών που χαρακτηρίζεται ως «πολύ άτυχη», εάν δηλαδή οι πόνοι της περιόδου σας οφείλονται σε δευτεροπαθή δυσμηνόρροια, τότε τα πράγματα περιπλέκονται. Κι αυτό διότι, σε τέτοιες περιπτώσεις, θα πρέπει να αναζητήσουμε παθολογικά αίτια που σχετίζονται με τη γυναικολογία. Όπως εξηγεί ο γυναικολόγος κ. Μπαλοδήμος, «…η κυριότερη διαφορά ανάμεσα στην πρωτοπαθή και τη δευτεροπαθή δυσμηνόρροια, είναι ότι στη δευτεροπαθή ο πόνος ξεκινά νωρίτερα κατά τη διάρκεια της περιόδου και διαρκεί περισσότερες ημέρες μετά την εμφάνιση της αιμορραγίας. Επίσης, χαρακτηρίζεται από εντονότερο και πιο βαθύ πόνο στο κάτω μέρος της κοιλιάς που μπορεί να μη σχετίζεται με την περίοδο. Από δευτεροπαθή δυσμηνόρροια προσβάλλονται, συνήθως, γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας. Μάλιστα, αυτού τους είδους η δυσμηνόρροια χρήζει άμεσης ιατρικής διερεύνησης…».
