Η νευρική ανορεξία έχει χαρακτηριστεί από πολλούς ως «μάστιγα του lifestyle». Και δεν είναι αναληθές κάτι τέτοιο, αν σκεφτεί κανείς, πόσες διάσημες γυναίκες έχουν μπλεχτεί στα «δίχτυα» της «ύπουλης» αυτής νόσου.
Το 2006 η παγκόσμια κοινή γνώμη σοκαρίστηκε με τις φωτογραφίες της αποστεωμένης Εύα Χερτζίκοβα, που έκαναν το γύρο του κόσμου. Το «καυτό» σούπερ μόντελ από την Τσεχία, που κάποτε άφηνε τους πάντες με το στόμα ανοιχτό, λόγω της ομορφιάς της, δεν ήταν παρά μια σκιά του εαυτού της και πολλοί τότε έσπευσαν να αποδώσουν την εικόνα της, ως αποτέλεσμα της νευρικής ανορεξίας.
Την ίδια περίοδο ένα 21χρονο μοντέλο, η Άννα Καρολίνα Ρέστον, από τη Βραζιλία άφησε την τελευταία της πνοή, ύστερα από ασθένεια τριών εβδομάδων. Η νεαρή γυναίκα έπασχε από νευρική ανορεξία, ζύγιζε μόλις 40 κιλά και την παραμονή μιας φωτογράφησης στο Παρίσι υπέκυψε σε λοίμωξη και νοσηλεύτηκε, χωρίς όμως να καταφέρει να βγει ξανά…
Από τότε πολλοί σχεδιαστές και άνθρωποι του χώρου της μόδας, ξεκίνησαν καμπάνιες κατά της νευρικής ανορεξίας, ενώ δεν ήταν λίγοι αυτοί που δήλωναν στα ΜΜΕ, ότι δεν θα δέχονταν πλέον λιπόσαρκα μοντέλα, για να δοθεί ένα τέλος σε αυτή τη νόσο μου μάστιζε πολλά νέα κορίτσια του χώρου. Ωστόσο τα αποτελέσματα των όσων δηλώθηκαν, δεν έγιναν πράξη. Ολοένα και περισσότερα, αδυνατισμένα μοντέλα συνεχίζουν να κατακλύζουν τις πασαρέλες και τα περιοδικά.
Τι συμβαίνει όμως με τις «ανώνυμες» γυναίκες; Γιατί υπάρχουν και αυτές οι ιστορίες… κάποιες έχουν γίνει γνωστές και κάποιες όχι. Κάποιες είχαν αίσια έκβαση και κάποιες άλλες όχι… Ιστορίες όπως αυτές διαδραματίζονται σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης. Και ενώ ως πρόσφατα υπήρχε η αντίληψη ότι η νευρική ανορεξία είναι μια νόσος του lifestyle, σήμερα γνωρίζουμε ότι πρόκειται για μια σοβαρή εγκεφαλική διαταραχή.
Παράγοντες, αποτελέσματα και αριθμοί…
Αναζητώντας να κατανοήσουμε τις αιτίες και τα αποτελέσματα της διαταραχής αυτής, το Thinkover.gr μίλησε με την ψυχολόγο, απόφοιτη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου της Θεσσαλονίκης με μεταπτυχιακές σπουδές στη Ιατρική Έρευνα, του Τμήματος Ιατρικής Α.Π.Θ, κ. Ιουλιέττα Λαζάρου.
« Η νευρική ανορεξία είναι ένας τύπος διατροφικής διαταραχής, ωστόσο πρόκειται περισσότερο για μια ψυχολογική διαταραχή. Η ανορεξία δεν είναι απλώς μια κατάσταση ανησυχίας του ατόμου για το σωματικό του βάρος ή μια «σκληρή» δίαιτα που ίσως κάνει. Ένα άτομο με ανορεξία αρχίζει να κάνει δίαιτα για να χάσει βάρος, αλλά με την πάροδο του χρόνου, αυτό ξεφεύγει από τον έλεγχο του ίδιου του ατόμου. Η μέση ημερήσια πρόσληψη θερμίδων για άτομα με ανορεξία είναι 600-800 θερμίδες αλλά υπάρχουν και ακραίες περιπτώσεις ολικής αθρεψίας.
Το άτομο εισέρχεται σε μια κατάσταση σχεδόν εμμονική και συχνά συνοδεύεται και από άλλες συμπεριφορές όπως η λήψη χαπιών ή η αποβολή τροφών με κάθε δυνατό τρόπο.
Το άτομο που πάσχει από ανορεξία πεινάει, αλλά μπαίνει σε μια διαδικασία ελέγχου του εαυτού του και του βάρους του, που δεν έχει λογική. Τα φυσικά σημάδια είναι τα:πολύ χαμηλό σωματικό βάρος, δυσκοιλιότητα και αργή εκκένωση του στομάχου,αραίωση των μαλλιών, ξηρό δέρμα, και εύθραυστα νύχια, συρρικνωμένο στήθος ,παύση ή πολύ ακανόνιστη έμμηνος ρύση, χαμηλή θερμοκρασία σώματος και αρτηριακής πίεσης».
Στην ερώτησή μας, αν η νευρική ανορεξία έχει να κάνει με τα γονίδια, η κ. Λαζάρου απάντησε: «Πιστεύεται ότι η νευρική ανορεξία είναι κληρονομήσιμη σε μεγάλο βαθμό με ποσοστό κληρονομικότητας που κυμαίνεται από 56%-84%».
Όπως αναφέρθηκε και παραπάνω, παρόλο που η βιομηχανία της μόδας φέρει πολύ μεγάλη ευθύνη για τα υψηλά επίπεδα νευρικής ανορεξίας, όχι μόνο στα άτομα που εργάζονται στο χώρο, αλλά και στα άτομα που επηρεάζονται από αυτόν, φαίνεται ότι οι προσπάθειες που ξεκίνησαν κάποτε για έμφαση σε κανονικά και όχι σε λιπόσαρκα μοντέλα, απέτυχαν.
«Κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών το μήνυμα υπέρ της λεπτότητας που στέλνει η κοινωνία μας στα νέα κορίτσια έχει ενταθεί. Εκτός από τα κλασικά μέσα, όπως τα περιοδικά και η τηλεόραση, μεγάλο ρόλο σε αυτό έχουν παίξει και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αλλά και το photoshop. Τα παιδιά αυτά πιέζονται πάρα πολύ, λόγω των ερεθισμάτων που δέχονται, με αποτέλεσμα τα περιστατικά νευρικής ανορεξίας να αυξάνονται συνεχώς. Οι φορείς αυτοί έχουν αποτύχει παταγωδώς στην προσπάθειά τους αυτή, να αλλάξουν τα δεδομένα!»
Η σοβαρότητα της ασθένειας είναι πολύ μεγάλη, γεγονός που επιβεβαιώνεται και από τα αρκετά περιστατικά θανάτου, όχι μόνο κάτω από τα «φώτα» της δημοσιότητας, αλλά και στη ζωή των καθημερινών ανθρώπων. Σύμφωνα μάλιστα με στατιστικά στοιχεία, το 11% του ελληνικού πληθυσμού νοσεί από νευρική ανορεξία και το ποσοστόθνησιμότητας κυμαίνεται από 5% ως 20%. Το 90% μάλιστα, των ασθενών πρόσληψης τροφής είναι έφηβες και νεαρές γυναίκες!
«Η νευρική ανορεξία εκδηλώνεται συνήθως στην εφηβεία και είναι πιο συχνή στους έφηβους. Παρόλο που μπορεί να επηρεάσει ανθρώπους κάθε ηλικίας, φύλου και κοινωνικοοικονομικής κατάστασης η νευρική ανορεξία επηρεάζει τις γυναίκες 10 φορές περισσότερο από τους άντρες. Η πάθηση επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό νεαρές εφήβους, με εκείνες που είναι 15-19 ετών να αποτελούν το 40% όλων των περιπτώσεων».
Όσο για τη θεραπεία της νευρικής ανορεξίας, είναι μια απαραίτητη μεν, αλλά πολύ δύσκολη διαδικασία, για αυτόν τον λόγο πολλές περιπτώσεις θεραπείας αποτυγχάνουν.
«Η διαταραχή δυσμορφίας σώματος, όπως αποκαλείται η νευρική ανορεξία είναι μια χρόνια και εξουθενωτική ασθένεια που μπορεί να οδηγήσει σε κοινωνικό αποκλεισμό, οξεία κατάθλιψη, ιδέες και απόπειρες αυτοκτονίας. Πολλές φορές δεν αναγνωρίζεται εγκαίρως και σωστά η σοβαρότητα της κατάστασης, αλλά και όταν γίνει σωστά η διάγνωση δεν είναι πάντα αποτελεσματική η αντιμετώπισή της, καθώς πρόκειται για μια ιδιαίτερα πολύπλοκη διαταραχή. Μια διαταραχή με πολλές εκφάνσεις και ως εκ τούτου απαιτούνται για τη θεραπεία της πολλά περισσότερα, εκτός από τη χορήγηση φαγητού» ανέφερε σχετικά η κυρία Λαζάρου.
Η «μάχη» της αποδοχής
Η μη έγκαιρη διάγνωση της ασθένειας, ωστόσο, έχει να κάνει και με το «θύμα». Πολλές γυναίκες δεν αποδέχονται τη σοβαρότητα της κατάστασής τους, επειδή δεν το βλέπουν! Ακόμα και όταν το οικογενειακό ή κοινωνικό τους περιβάλλον προσπαθεί να τις «αφυπνίσει», εκείνες δεν δύναται να κατανοήσουν ότι πάσχουν από μια πολύ επικίνδυνη νόσο.
«Η κύρια στρέβλωση αφορά την εικόνα που έχει ο πάσχων για τον εαυτό του. Οι ασθενείς είναι εξαιρετικά λεπτοί αλλά θεωρούν τον εαυτό τους παχύ. Είναι πολύ σοβαρά άρρωστοι, αλλά θεωρούν ότι είναι απολύτως καλά. Πεινούν, αλλά είναι πεπεισμένοι ότι έχουν φουσκώσει, χωρίς να έχουν φάει σχεδόν καθόλου!»
Ακόμα και αν τελικά ο πάσχων αποδεχτεί την κατάσταση του, ναι μεν έχει κερδίσει μια «μάχη», όχι όμως τον «πόλεμο». Βάσει όσων έχουν ειπωθεί θα περιμένει κανείς, οι ασθενείς που βρίσκονται σε αυτήν την κατάσταση και αρχίζουν να παίρνουν βάρος, να αισθάνονται χειρότερα και να καταλαμβάνονται εκ νέου από άγχος.
Σε ότι αφορά τώρα το οικογενειακό περιβάλλον και το πώς πρέπει να αντιμετωπίσει μια τέτοια κατάσταση, κυρίως όταν μιλάμε για νεαρά παιδιά, η Ιουλιέττα Λαζάρου τόνισε ότι:
«Το πιο δύσκολο θέμα που πρέπει να αντιμετωπίσει μια οικογένεια ενός ατόμου που πάσχει από ανορεξία, είναι να θυμάται συνεχώς ότι πρόκειται για νόσο της οποίας η θεραπεία δεν εξαρτάται από τη βούληση των πασχόντων. Οι θυμοί ή οι συζητήσεις με λογικά επιχειρήματα δεν καταλήγουν στα επιθυμητά για αυτούς αποτελέσματα. Τα παιδιά δεν μπορούν μόνα τους να αντιμετωπίσουν την ασθένειά τους, χρειάζονται υποστήριξη και σε αυτό το πλαίσιο ο περίγυρός τους είναι εξίσου σημαντικός με τους θεράποντες ιατρούς. Αν μάλιστα οι γονείς αισθάνονται πως χρειάζονται και εκείνοι ψυχολογική υποστήριξη και καθοδήγηση, δεν θα πρέπει να ντρέπονται να τη ζητήσουν. Η καλή συνεργασία γονέων και θεραπευτικής ομάδας αποβαίνει προς το καλό όλων, και κυρίως των ασθενών».
Η πραγματική γνωριμία με τη νευρική ανορεξία
Επιστημονικά ή στατιστικά, όταν καλούμαστε να μιλήσουμε για ένα λεπτό θέμα όπως αυτό της νευρικής ανορεξίας, σίγουρα δεν έχουμε τη δυνατότητα να κατανοήσουμε τόσο καλά, το τι συμβαίνει μέσα στο μυαλό των ανθρώπων που πάσχουν από αυτό. Αλλά όπως λέει και ο σοφός λαός, μια εικόνα ισούται με χίλιες λέξεις, στην περίπτωσή μας μια εξομολόγηση ενός «θύματος», της νευρικής ανορεξίας, της Γιώτας, μπορεί να μας δώσει απαντήσεις περισσότερες και από χίλιες επιστημονικές διατριβές!
